CHOROSZYJ BOLSZEWIK - EDWARD OCHAB CZ. II

 
 

Nieznana osobistość, która była głównym źródłem informacji Bena, twierdziła, że największy wpływ na usztywnienie stanowiska Ochaba miała jego wizyta w Pekinie w połowie września w czasie zjazdu chińskiej partii komunistycznej. W półtoragodzinnej rozmowie Mao Tse-tung, Czou En-laj i inni zachęcali polskiego gościa, by dążył do większego uniezależnienia się od Moskwy. Ochab, pod silnym wrażeniem tego, co usłyszał, zmienił plan i zamiast skorzystać z zaproszenia Chruszczowa i zatrzymać się w drodze powrotnej w Moskwie, poleciał wprost do Warszawy. Miała to być odpowiedź na obrażliwe odezwanie się Chruszczowa o polskich komunistach na bankiecie wydanym dla Rosjan przez Tito w Pola, w Jugosławii.

W Warszawie Ochab podzielił się ze swymi sojusznikami wywiezionym z Pekinu wrażeniem, że użycie przez Sowiety siły w Polsce doprowadziłoby do wybuchu jawnego konfliktu między Pekinem a Moskwą.

W końcu września Franciszek Mazur, główny agent Moskwy we władzach partyjnych, oświadczył nagle, że jest chory i wraz z żoną i teściową wyjechał do Moskwy. Jego nieobecność osłabiła poważnie prosowiecką frakcję w Biurze Politycznym.

Ósmego października 1956 r. rozpoczęła się seria posiedzeń Biura Politycznego, w których od dwunastego października wziął udział Gomułka. Jego warunkiem wstępnym było usunięcie Hilarego Minca, co nastąpiło dziesiątego października. Ben informował z Warszawy, że obrady zakończyły się siedemnastego, a szesnastego października zapadła decyzja, że Gomułka zajmie miejsce Ochaba jako pierwszy sekretarz partii. W tym samym dniu Polska dowiedziała się o tym z RWE na podstawie depeszy Bena.