ROLA GŁOSU WOLNYCH WĘGIER

 
 

Niestety reakcja zespołu węgierskiego RWE miała charakter równie żywiołowy, co i społeczeństwa w kraju. Dyrektor rozgłośni Andor Gellert był ciężko chory na gruźlicę. Gdy wybuchł kryzys - przywlókł się ze szpitala i pracował, mając wysoką gorączkę. W dniu wybuchu walk 23 października RWE nadała audycję pod tytułem: „Dlaczego robotnicy w Czepel6 są bierni?” Redaktor Józef Molnar ganił robotników, że „nie idą w ślady załogi Żerania, gdzie panuje rewolucyjny nastrój i gorączkowa działalność przypominająca najpiękniejsze obrazy z dziejów rewolucji. Natomiast w Czepel robotnicy wciąż trzymają się zasady, że »im mniej się mówi, tym mniej się człowiek naraża«".

W tym czasie, gdy nadawany był ten program, oparty na liście robotnika sprzed kilku dni, robotnicy z Czepel wyszli już na ulice Budapesztu, manifestując przeciwko reżymowi.

Z chwilą, gdy nadeszła wiadomość o mianowaniu Imre Nagy'a szefem rządu, audycje Głosu Wolnych Węgier skoncentrowały się na atakowaniu nowego premiera. Potępiony został za zdradę, jaką było wezwanie na pomoc wojsk sowieckich. Zaprzeczenia premiera i wyjaśnienia złożone przez niego zaraz po odzyskaniu swobody ruchów, zostały odrzucone. RWE przypomniała mu o tym akcie zdrady jeszcze pierwszego listopada. Hasła obalenia reżymu komunistycznego spotkały się z entuzjastycznym poparciem Głosu Wolnych Węgier. Audycje zagrzewały do walki i strajku generalnego. Komentator wojskowy Julian Borsanyi, występujący pod pseudonimem pułkownik Bella, w audycji z 27 października udzielał rad słuchaczom, jak można skutecznie sabotować transport kolejowy, przerywać połączenia telefoniczne i kolejowe. Gdy Nagy apelował do powstańców o zawieszenie broni, Rozgłośnia Węgierska wzywała, by je zignorować. W dniu następnym, 28 października, płk Bella udzielał wskazówek żołnierzom, jak prowadzić walkę partyzancką przeciwko Rosjanom. Inny redaktor, Imre Mikeś, apelował: „Uwaga rewolucjoniści! Przyjmując zawieszenie broni, możecie stracić wszystko, co zdołaliście zdobyć w walce z bronią w ręku”7.